Việc tiêm silicone để nâng ngực với mục đích thẩm mỹ càng ngày càng phổ biến ở TP. HCM, tuy nhiên gần đây đã xuất hiện hiện tượng bơm ngực bất hợp pháp với chất silicone lỏng

Bệnh viện Chợ Rẫy đã tiếp nhận ba nữ bệnh nhân là nạn nhân của một phụ nữ (không phải là nhân viên y tế ) đến bơm ngực tại gia với chất họ gọi là “mỡ nhân tạo”. Cả ba bệnh nhân đều đến bệnh viện trong bệnh cảnh giống nhau: đau ngực và khó thở cấp tính, ho ra máu, ứ sốt cao và hai trong ba người đã tử vong trong vòng hai ngày sau khi nhập viện với chẩn  đoán viêm phổi nặng-suy hô hấp. Theo lời kể của người nhà bệnh nhân quy trình bơm “mỡ nhân tạo” như sau: Sau khi bôi  một chất nhờn (được xem như thuốc tê) lên vú bệnh nhân, thợ dạo dùng bơm tiêm bơm vào từng 20cc, lưu kim tại chỗ cho đến  50-100 cc mỗi bên.
 
Khoảng 5 giờ sau, bệnh nhân cảm thấy tức và đau ngực dữ dội, khó thở và khạc ra máu nên được đưa đến bệnh viện. X- Quang phổi của cả 3 bệnh nhân đều cho hình ảnh thâm nhiễm lan tỏa 2 phổi, công thức máu cho thấy một tình trạng nhiễm trùng nặng va khí máu động  mạch biểu hiện thiếu oxy máu  nặng. Cả 3 bệnh  nhân đều được cho kháng sinh phổ rộng, thở oxy lưu lượng cao nhưng tình trạng 2/3 bệnh nhân ngày càng nặng và tử vong. Đối với bệnh nhân thứ ba, chúng tôi phối hợp thêm Corticoids liều cao (Methylprednisolone 250mg TM/ ngày ). Tình trạng bệnh nhân cải thiện dần và bệnh nhân xuất viện sau 7 ngày.  Chúng tôi chưa loại trừ có thuyên tắc phổi trong 2 bệnh nhân tử vong vì tình trạng bệnh nhân quá nặng không kịp làm xét nghiệm chẩn đoán trên.
 
Silicone lỏng (polydimethylsiloxane) là một polymer lỏng được dùng rộng rãi để sửa chữa các khiếm khuyết trên cơ thể về phương diện thẩm mỹ. Bơm silicone với số lượng lớn (thường trong bơm ngực) là phạm pháp và thường kèm theo nhiều biến chứng gọi là “Hội chứng silicone” bao gồm các triệu chứng tại phổi (khó thở, ho, sốt, đau ngực, ho ra máu do xuất huyết phế nang, giảm oxy máu...) và một số triệu chứng thần kinh (rối loạn tri giác).
 
X Quang phổi cho thấy hình ảnh thâm nhiễm phế nang lan tỏa.
Khi bơm ngực, silicone lỏng được bơm vào mô dưới da với số lượng lớn kèm với áp lực cao và động tác mát xa tại chỗ. Việc này kết hợp với hiện tượng rách mô dưới da sẽ làm cho chất lỏng đi thẳng vào máu, đến mạch máu phổi và làm tổn thương tại phổi (viêm phổi ) và tăng tính thấm thành mạch  (gây phù phổi và xuất huyết phế nang)  giống như trường hợp thuyên tắc mỡ gây nguy hiểm cho bệnh nhân, Silicone cũng ứ đọng trong một số phủ tạng khác như gan, lách, thận và có thể phát tán ra gây sẹo biến dạng tại chỗ.
 
Sinh thiết xuyên phế quản giúp chẩn đoán khi có sự hiện diện của đai thực bào có chứa những hạt silicone và các nguyên bào sắt bên trong bào tương.
Điều trị bao gồm hỗ trợ hô hấp với oxy lưu lượng cao, kháng sinh, corticoids liều cao. Kháng viêm không steroids và đôi khi phẫu thuật cắt bỏ… Việc cố gắng hút silicone lỏng trở ra từ các mô dưới da vú thường không thành công, do đó đến nay chúng tôi cũng chưa phân tích được chất “mỡ nhân tạo” mà người phụ nữ  kia bơm vào ngực ba nạn nhân có phải là silicone lỏng đơn thuần hay pha thêm tạp chất khác. Theo tài liệu nước ngoài, chất này thường bao gồm silicone pha với dầu paraffin và một số chất không vô trùng khác.
 
Việc dùng chất “mỡ nhân tạo” kèm theo việc dùng những  dụng cụ không vô trùng sẽ làm cho các nạn nhân có nguy cơ bị HIV, viêm gtan B và C. Những người hành nghề thẩm mỹ bất hợp pháp thường có một mạng lưới sắp xếp hoàn hảo các cuộc hẹn với khách tại nhà và sau khi thực hiện việc bơm ngực là biến mất ngay. Vì vậy, khi nạn nhân gặp bất trắc họ không thể nào tìm ra được người thực hiện các phi vụ này.
 
Mọi người đều biết nhu cầu làm đẹp của phụ nữ là chính đáng nhưng chúng ta phải  cảnh giác vơi những dịch vụ bất hợp pháp do những người không chuyên môn thực hiện dù giá có rẻ hơn nhiều các phẫu thuật thẩm mỹ chính thống.

BS Nguyễn Xuân Bích Huyên